Foto: Scrabble steentjes (© Maren74)

Naar een ethisch handelingskader voor archeologisch menselijk botmateriaal in Vlaanderen

Ook al bestaat er in Vlaanderen vandaag de dag een duidelijk kader betreffende begravingen en crematies (decreet op de begraafplaatsen) en archeologische opgravingen (onroerenderfgoeddecreet), toch is er op dit vlak onduidelijkheid over hoe archeologisch aangetroffen menselijk botmateriaal te bewaren, ontsluiten en selecteren. Zodoende willen we binnen dit luik van MEMOR hieromtrent een duidelijker ethisch kader ontwikkelen.

We brengen dan ook in kaart welke juridische en (bio-)ethische kaders vandaag in Vlaanderen en België gehanteerd worden omtrent het omgaan met menselijke resten. Hieronder vallen naast botmateriaal uit archeologische contexten bijvoorbeeld ook vragen rond DNA-extracties, isotoopstalen en tussenstappen in moleculaire analyses. We analyseren eveneens hoe in het buitenland juridisch en ethisch wordt omgegaan met deze resten en plaatsen de Vlaamse situatie alzo in een ruimere, internationale en wetenschappelijke context. Met deze informatie gaan we in gesprek met juristen en ethici om een goed zicht te krijgen op de huidige Vlaamse situatie, mogelijke knelpunten en oplossingen. Via PARCUM consulteren we ook de erkende religies en levensbeschouwingen over hun houding tegenover de omgang met menselijk botmateriaal.

 We werken binnen dit 'ethisch' luik van MEMOR toe naar een voorstel tot een breed gedragen wetenschappelijk en ethisch kader voor de omgang met menselijke resten uit archeologische opgravingen in Vlaanderen, gebaseerd op de inventaris en op de dialoog tussen archeologen, wetenschappers, ethici, en vertegenwoordigers van de erkende religies en levensbeschouwingen. Dit zal resulteren in een aanbevelingsnota op beleidsniveau en een handig stappenplan voor eigenaars, beheerders, wetenschappers en mensen op het terrein.